بسم الله الرحمن الرحیم
باسلام وادب
📚درس شرح فص حکمه عصمتیه فی کلمه فاطمیه
(دوشنبه ۹۸/۷/۲۲)
🖍الحمدالله رب العالمین و صلی الله علی محمو واله اجمعین
🖍و از ان جمله ازواج وجود و ماهیت اند
🖍دو اصل اساسی درزیادتی وجود برماهیت در حکمت و فلسفه است
🖍یکی اثبات وجود واجب تعالی و یکی دیگر واجب تعالی انیت محض یعنی وجود صرف است
🖍اول وجود و ماهیت – از اشیاء خارجی دو حیثیت درک میشود (خارج از وجود خود ما )
🖍یک حیثیت ما هوی – یکی حیثیت وجودی
ماهی چیست ان ؟
🖍هل هی – آیا هست ان ؟
🖍ماهیت و وجود (چیستی و هستی )
🖍ماهیت همان حدود اشیاء است هر شی حد خاصی دارد حد مشخص دارد – (مثلا انسان چیست (انسان حیوان ناطق – ماهیت )
🖍تعریف وجود: وجود تعریف ندارد ؟اول ابده بدیهات است . چیزی را تعریف کنیم می خواهیم روشنتر کنیم ولی روشنتر از وجود نداریم پس قابل تعریف نیست
دوما : هرچیز را با وجود تعریف می کنیم / هست یعنی وجود
🖍چیزی راکه می خواهیم تعریف کنیم باید مرکب باشد
🖍وجود ابسط بسائط هست قابل تعریف نیست
🖍تمام موجودات خارجی دارای وجود و ماهیت هستند
🖍زیادتی وجود بر ماهیت یعنی چه !یعنی وجود غیرازماهیت است
🖍گاهی ماهیت را میدانیم اما وجودش را نمی دانیم-
🖍از انطرف به وجود چیزی علم داریم به ماهیت ان علم نداریم مثل جبرییل به وجود او علم داریم به ماهیت ان علم نداریم – اگر وجود عین ماهیت بود با علم بوجود باید به ماهیت پی می بردیم –
🖍پس وجود غیر از ماهیت هست عین هم نیستند زا ئد بر ماهیت است دو چیز عین هم را نمیشود از هم انفکاک کرد مثلا مثلث را از سه ضلع نمیشود جدا کرد
🖍اگر وجود و ماهیت عین هم باشد ! ماهیت را نمیتوانستیم ازوجود جداکنیم
🖍اشیاء ممکن الوجود هستند ممکن است باشد ممکن است نباشد
《2》
🖍نکته : ممکن الوجود در عین وجود دارای عدم مجامع است
🖍 عدم مقابل و عدم مجامع
🖍عدم مقابل : عدمی که در مقابل وجود است : قبلا نبود حالا هست
🖍عدم مجامع : عدم مجامع قابل جمع است با وجود چطور .! ان عدم اقتضای ذات ممکن – عدم مجامع – ذاتش اقتضا ندارد – اگر علتی پیدا شود وجود دهد موجود میشود اگر علتی نباشد معدوم است
🖍حدوث ذاتی – ذاتش حادث است
🖍حدوث زمانی – وجودی نبود بعدا بوجود امده
🖍عدم مجامع : در ذاتش معدوم است اگر وجود دارد بخاطر علتش وجود دارد – اگر وجود مال خودش بود باید حفظ میکرد
🖍چون وجود زاید بر ماهیت است – حتما کسی به این ماهیات وجود بخشیده است
🖍اگر کسی به اینها وجود بخشیده باشد ممکن الوجود باشد به تسلسل میرسد که باطل است
🖍اثبات وجود واجب تعالی
🖍واجب تعالی چه خصوصیتی دارد که وجود مال خودش است – هیچ ماهیتی عین وجود نیست
خدا را چه کسی بوجود اورده است !
🖍این سلسه به یک واجبی ختم میشور متکلمین هم تا اینجا با ما همراه هستند
🖍نکته ( واجب تعالی ماهیت ندارد چون ماهیت احتیاج به وجود دارد – واجب تعالی انیت صرف است )ونمیشود گفت چکسی به وجود وجود داده است
🖍برای وجود نمیشود شریک گرفت !
🖍وجودی که همه را پر کرده : لا ضد له ولا ند له – همتایی برای وجود نیست – وجود لیس کمثله شی است
🖍حق سبحان عین وجود است و عین هستی است
دو اصل اساسی در حکمت ( اول اثبات واجب الوجود و دوم واجب تعالی انیت محض یعنی وجود صرف است ) اول – اخر – ظاهر – باطن – خارجی- ذهنی – کلی – جزئی- و همه چیز را در بر گرفته است
🖍انسان وجود دارد و اسب وجود دارد واما خدا وجود دارد غلط است بلکه خدا وجود است ولی اگر بگوییم وجود دارد ماهیت می خواهد
🖍امیرالمومنان ع : خداوند عدم بر وجودش سبقت ندارد
《3》
🖍در حالیکه ممکن الوجود و حادث کسی است که عدم بروجودش سبقت داشته باشد – نبود و بود شده باشد
🖍وجود صرف تناهی ندارد نه در زمان و نه در مکان
ازداوج وجود وماهیت زوج هستند باهم
🖍(کاروان وجود گشت روان
جانب چین و هند وروم و عراق)
🖍نظام عالم را نگاه کن یک پارچه منور به نور وجود- عدم غیر حق است- غیر حق نیست فقط یک نامی هست (تشبیه به کاروان کرده است )
🖍(مجتمع گشت با وجود عدم
اجتماعی قرین بوس و عناق (گردن )
🖍وجود با عدم ازدواج کرد ، اینجا عدم مجامع و غیر از عدم مجامع عدمهای مجامع هم داریم
🖍ممکن عدمهای مجامع دارد یعنی چه ! (وجود من در اینجا مساوی با عدم من در انجاست و عدم من در اسمان و عدم من در کره زمین – بودن من در اینجا مساوی است با نبودن من در جاهای دیگر – وجود من همراه با کلی عدم است .
🖍من اگر انسان هستم اسب نیستم و اتش نیستم و این عدم مجامع است با وجود من جمع میشود
🖍وجود من مساوی با نبودن من با جماد چرا .؟ من دارای ماهیت و حد هستم . یعنی وجود من همراه و مزدوج با عدم است . وجود من با عدم ازداوج کرده 🖍اما واجب تعالی: عدم در حریم او راه ندارد
در عین اینکه اینجاست در اسمان است در عین نزدیکی دور است
🖍(هو فی السماء اله و فی الارض اله
🖍بسیط حقیقی عین تمام اشیاء است در حالیکه هیچ کدام از انها نیست
🖍عدم بلکه عدمها یک ممکن را فرا گرفته بخاطر ماهیتش چون واجب تعالی ماهیت ندارد عین تمام اشیاست
🖍(غیرتش غیر در جهان نگذاشت
لاجرم عین جمله اشیاء شد )
🖍(چه عروسی است انکه هستی حق
باشد اورا گه نکاح صداق)
🖍چه عروسی ات مهریه او هستی حق است
هستی حق جلوه کرده شده تو ومن و..
🖍وجود مال ماهیت تو نیست – انا لله ما از خداییم
عارف به هر جا نگاه می کند حق را می بیند (فاینما تولوا فثم وجه الله )
🖍( هر که او زین نکاح شد اگاه
دو جهان را بکل بداد طلاق)
🖍امیرالمومنان ع: به دنیا گفت غری غیری
🖍(ما عدمهاییم و هستیها نما
تو وجود مطلق وهستی ما )
🖍ما عدمهایم ! یک وجود تو برابر است با هزاز هزار نبودن – در ذات خود لا اقتضا هستیم اگر هستیم هستی تو هست
🖍تو وجود مطلق که هستی ما هستی (عارف که این را مشاهده میکند که من وجودم حق است
🖍(تا تو منی من شده ام خود پرست
سجده گه من همه اعضای من)
🖍برای قرب نیاز به طهارت است که من حق هستم (یا جاری اللصیق یا رکنی الوثیق)
🖍زوج در زوج (و خلقنکم ازوجا )(سبحان الذی خلق الازواج کلها)
🖍عالم مخلوق به زوجیت است – عالم ازواج به روی هم چیده شده است
🖍امام الکل فی الکل یعنی چه !امام همگان در همه چیز
امام علی ع
الحمدالله علی الولایه
دانلود فایل صوتی